Trong thực tế, có những trường hợp hai bên tự thỏa thuận được mọi vấn đề nên thủ tục giải quyết khá nhanh chóng. Tuy nhiên cũng có nhiều vụ việc phát sinh tranh chấp gay gắt về quyền nuôi con, chia nhà đất, tiền bạc hoặc khoản nợ trong thời kỳ hôn nhân.
⚖️ VẬY PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT NHƯ THẾ NÀO?
📖 CƠ SỞ PHÁP LÝ
Việc ly hôn hiện nay chủ yếu được điều chỉnh bởi:
🔹 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014
🔹 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015
🔹 Các văn bản hướng dẫn liên quan
📌 PHÂN BIỆT LY HÔN KHÔNG TRANH CHẤP VÀ LY HÔN CÓ TRANH CHẤP
1️⃣ LY HÔN THUẬN TÌNH (KHÔNG TRANH CHẤP)
🔹 Điều 55 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
Trong trường hợp vợ chồng cùng yêu cầu ly hôn, nếu xét thấy hai bên thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được về: ✔️ Việc nuôi con
✔️ Cấp dưỡng
✔️ Chia tài sản
✔️ Thanh toán nợ chung
thì Tòa án công nhận thuận tình ly hôn.
➡️ Đây là trường hợp:
✅ Hai bên đồng ý ly hôn
✅ Không tranh chấp con chung
✅ Không tranh chấp tài sản
✅ Không tranh chấp nghĩa vụ nợ
📌 Đặc điểm của ly hôn thuận tình:
✔️ Thời gian giải quyết thường nhanh hơn
✔️ Ít căng thẳng, ít đối đầu
✔️ Chi phí tố tụng thấp hơn
✔️ Hạn chế ảnh hưởng tâm lý cho con
⚠️ Tuy nhiên, nếu chỉ một nội dung không thống nhất được, ví dụ: ❌ Tranh chấp quyền nuôi con
❌ Không đồng ý chia tài sản
❌ Tranh chấp khoản nợ chung
thì vụ việc có thể chuyển sang giải quyết theo thủ tục ly hôn tranh chấp.
📌 LY HÔN CÓ TRANH CHẤP LÀ GÌ?
Đây là trường hợp:
▪️ Một bên không đồng ý ly hôn; hoặc
▪️ Đồng ý ly hôn nhưng tranh chấp về con chung, tài sản chung hoặc nợ chung.
📖 CĂN CỨ LY HÔN ĐƠN PHƯƠNG
🔹 Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
Khi có căn cứ cho thấy:
✔️ Vợ chồng mâu thuẫn trầm trọng
✔️ Đời sống chung không thể kéo dài
✔️ Mục đích hôn nhân không đạt được
thì Tòa án có thể cho ly hôn.
📌 TRANH CHẤP QUYỀN NUÔI CON GIẢI QUYẾT RA SAO?
Đây là tranh chấp phổ biến nhất trong các vụ ly hôn.
📖 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con.
Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào:
✔️ Điều kiện kinh tế
✔️ Thời gian chăm sóc con
✔️ Môi trường sống
✔️ Đạo đức, nhân thân
✔️ Sự ổn định của con
⚠️ Đặc biệt:
🔹 Con từ đủ 07 tuổi trở lên phải xem xét nguyện vọng của con
🔹 Con dưới 36 tháng tuổi thường ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện
📌 Những chứng cứ thường được sử dụng:
✅ Hợp đồng lao động
✅ Sao kê thu nhập
✅ Giấy tờ nhà ở
✅ Chứng cứ về việc chăm sóc con
✅ Hình ảnh, tin nhắn, xác nhận học tập của con
📌 TRANH CHẤP TÀI SẢN CHUNG KHI LY HÔN
Nhiều vụ ly hôn kéo dài nhiều năm vì tranh chấp nhà đất, xe, tiền tiết kiệm hoặc hoạt động kinh doanh.
📖 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có xem xét:
✔️ Công sức đóng góp của mỗi bên
✔️ Hoàn cảnh gia đình
✔️ Lỗi của mỗi bên trong quan hệ hôn nhân
✔️ Bảo vệ quyền lợi phụ nữ và con chưa thành niên
⚠️ Không phải cứ đứng tên ai thì tài sản đó thuộc về người đó.
Ví dụ:
🔸 Nhà đứng tên chồng nhưng mua trong thời kỳ hôn nhân bằng tiền chung thì vẫn có thể là tài sản chung.
🔸 Đất cha mẹ cho riêng có chứng cứ rõ ràng có thể được xác định là tài sản riêng.
📌 NHỮNG TÀI SẢN THƯỜNG TRANH CHẤP
✅ Nhà đất
✅ Xe ô tô, xe máy
✅ Tiền tiết kiệm
✅ Cổ phần kinh doanh
✅ Tài sản tạo lập trong hôn nhân
✅ Quyền sử dụng đất chưa sang tên
📌 TRANH CHẤP NỢ CHUNG GIẢI QUYẾT THẾ NÀO?
Một vấn đề rất phức tạp khi ly hôn là xác định: Khoản nợ nào là nợ chung, khoản nào là nợ riêng?
📖 Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
Vợ chồng có nghĩa vụ chung đối với các khoản nợ nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc cùng thỏa thuận xác lập.
➡️ Vì vậy:
✔️ Khoản vay để làm ăn chung
✔️ Vay mua nhà
✔️ Vay nuôi con
✔️ Vay phục vụ sinh hoạt gia đình
có thể được xác định là nợ chung.
Ngược lại:
❌ Một bên tự vay để tiêu xài cá nhân
❌ Cờ bạc, cá độ
❌ Giao dịch không phục vụ gia đình
thì có thể bị xác định là nợ riêng.
📌 TÌNH HUỐNG THỰC TẾ THƯỜNG GẶP
Vợ chồng A – B ly hôn sau 10 năm chung sống.
Hai bên phát sinh tranh chấp:
▪️ Quyền nuôi 2 con
▪️ Căn nhà mua trong thời kỳ hôn nhân
▪️ Khoản vay ngân hàng 2 tỷ đồng
Người chồng cho rằng:
✔️ Nhà đứng tên riêng nên là tài sản riêng
✔️ Khoản vay do vợ tự kinh doanh nên không phải nợ chung
Tuy nhiên, qua xác minh:
🔹 Nhà được mua sau kết hôn bằng thu nhập chung
🔹 Khoản vay dùng sửa nhà và chi tiêu gia đình
Kết quả:
✔️ Tòa án xác định nhà là tài sản chung
✔️ Khoản vay là nghĩa vụ chung của cả hai
✔️ Quyền nuôi con được giao cho người có điều kiện chăm sóc ổn định hơn
📌 NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI LY HÔN
❌ Không nên tự ý tẩu tán tài sản
❌ Không nên giấu tài sản chung
❌ Không nên ngăn cản quyền thăm nom con
❌ Hạn chế đưa con vào mâu thuẫn của người lớn
✅ Nên thu thập chứng cứ từ sớm
✅ Lưu giữ giấy tờ tài sản, chứng từ vay nợ
✅ Chuẩn bị chứng cứ về điều kiện nuôi con
✅ Cân nhắc thỏa thuận để giảm căng thẳng tố tụng
💡 Trong nhiều vụ ly hôn, điều quan trọng nhất không phải “thắng – thua”, mà là bảo đảm quyền lợi hợp pháp của con cái, ổn định cuộc sống sau hôn nhân và hạn chế tối đa các tranh chấp kéo dài.
